Świat Dysku

[Cudo_Tyłeczek]

No proszę, wyprawa do Krakowa i wizyta w księgarni taniej książki, zakup "Głodnego mnicha (...)" zaowocowało wynalezieniem takiego smaczku - jak podaje Lucjan Hipolit Siemieński w "Podaniach i legendach polskich, ruskich, litewskich" z 1845 r.:

"Chleb kamienny w Oliwie

Jest klasztor nad morzem od Gdańska o milę, zakonu Cisterskiego Oliwa rzeczony; w tym to kościele między wielu ozdobami znajduję się na stronie prawej za szkłem bułka chleba w kamień obrócona, a to z tej przyczyny: Roku pańskiego 1217, gdy koło Gdańska wielki głód ludzi trapił, pobożny opat oliwski kazał ustawicznie piec chleb i zgłodniałym ludziom rozdawać. Trafiło się, że jeden z ubogich wziął bułkę chleba i wyszedłwszy z klasztoru, wrócił się potem i skłamawszy, że dopiero pierwszy raz przyszedł, dostał drugą.
Aż gdy powraca do Gdańska, zaszła mu poważna bardzo matrona, piastująca na ręku śliczne dzieciątko, która go prosiła, aby jej na posiłek użyczył chleba. Rzekł ów: ja sam nie mam chleba! - Rzecze mu owa matrona: a to masz za pazuchą bułkę; - on na to: to kamień, nie chleb; - a to mówiąc, palcem go tykał. Więc ona rzekła: Niechże będzie kamień. I natychmiast zniknęła. Postąpiwszy ów kłamca i nieużyty człowiek o staj kilka, wyjął ową bułkę, aż obaczy, że kamień, a w nim znak palca jego, zaczem struchlały i skruszony, a oświecony od Boga, co to była za matrona, wrócił do klasztoru oliwskiego, winę kłamstwa swego wyznał i rzecz całą opowiedział; na której pamiątkę chleb ten chowają."

Prawda, że piękne? Ciekawe ile narodów ma podobną w wymowie legendę? Wszak chleb i prawda są najważniejsze...

Co Wy na to? jest to "geneza" li nie? zawiera pazernego krasnoluda, tfu, człowieka i chleb, w kamień przemieniony z niewiary (tak wiem, jadę mocno naciągając temat;)

[Brethil]

Mnie się zawsze wydawało, że chleb krasnoludów to taka parodia tokienowskich lembasów...

A legenda o chlebie w kamień zmienionym jest w naszym kraju dość żywa i praktycznie każdy region ją posiada.

[Cudo_Tyłeczek]

Jestem ciekawa czy Brytyjczycy coś takiego mają w swoim repertuarze, niestety nie znam za dobrze ich źródeł...;(

[Minerwa]

Z jednej strony motyw kamienia-chleba i odwrotnie jest w kulturze europejskiej dość oczywisty (np. Biblia, Łk 11, 11a), więc zdziwiłabym się, gdyby Anglicy podobnej legendy nie mieli, z drugiej strony Pratchett coś tam o polskiej kulturze też wie, może mu Cholewa opowiedział?

Ale jest jeszcze trzecia strona, moja ulubiona. Mianowicie krasnoludy Pratchetta są takie, że aż im się ten kamienny chleb sam naprasza - ze swoimi kolczugami, żelaznymi trzewikami i upodobaniem do szczurów z ketchupem są idealnymi konsumentami bazaltowych croissantów.