Świat Dysku

[altarpeter]

Witam,

Jestem pierwszy raz na tym forum, ale Pratchetta czytam już od wielu lat. Mam do wszystkich fanów Swiata Dysku nietypową prośbę. W tym roku zdaję maturę i wybrałem temat ustnej prezentacji: "Związki cyklu "Swiat Dysku" Terry'ego Pratchetta z mitem. Wskaż i scharakteryzuj postacie archetypiczne". Mam sporo pomysłów, ale byłbym niezwykle wdzięczny za jakąkolwiek formę pomocy, tzn. wskazanie książek lub konkretnych postaci, które pasowałyby do tematu. Po prostu czasu mam już niewiele, więc nie zdążę przeczytać wszystkich książek od nowa, a nie pamiętam już szczegółów, które mogłyby się przydać. Przepraszam, że bezczeszczę to forum tak trywialną sprawą jak matura, ale chyba sami rozumiecie, jak to jest. Z góry dzięki za pomoc.

Piotrek

[Karkasonne]

Jutro coś pokombinuję, ale nie ma problemu, jestem pewien, że jest tego mnóstwo.

[smietana]

Pierwsza mysl to "piramidy" z tego naprawde duzo da sie wyciagnać Same piramidy i zdaje sie ze było tam cos o arce... Swoja drogą to fajny temat na mature

[altarpeter]

Na razie mam mniej więcej takie skojarzenia:

"Eryk" - historia wojny trojańskiej (np. Helena)
"Pomniejsze bóstwa" - występują odpowiednicy bogów Olimpijskich
Śmierć - np. Hades w mitolgii greckiej
Pimpuś - Pegaz
Trolle - olbrzymy z mitologii skandynawskiej
Krasnoludy - karły z mitologii germańskiej
w "Czarodzicielstwie" - Kreozot = Midas
wilkołaki - wilk Fenrir w mitach skandynawskich

Czy ktoś może wie, w jakiej mitologii pojawia się motyw świata, jako obiektu niesionego na grzbiecie żółwia? Jestem pewien, że w jakiejś występuję, ale nie wiem, w której (indyjskiej?)

[ilien]

Czy ktoś może wie, w jakiej mitologii pojawia się motyw świata, jako obiektu niesionego na grzbiecie żółwia? Jestem pewien, że w jakiejś występuję, ale nie wiem, w której (indyjskiej?)

Mój brat twierdzi, że w greckiej, ale nie widziałam w jego oczach pewności, gdy to wypowiadał...

Poza tym, w "Ostatnim bohaterze" dochodzi jeszcze postać Prometeusza (i jeszcze cała historia oddania ognia w nawiązaniu do mitu, ale Tobie chodzi tylko o postaci...)
A w "Piramidach" z tego co mi wiadomo dużo z mitologii egipskiej.

A odnośnie wojny trojańskiej było też coś o doskonaleniu sztuki budowania drewnianych koni... Ale to też już nie postać...

[Corvvin]

Hmm a kwestia golemów? Czy to nie jest odniesienie do wierzeń/legend/mitów żydowskimi?
W Ostatnim Bohaterze mamy odniesienie do mitologi nordyckiej - Walkirie. Podobnie w złodzieju czasu, żona Wojny jest byłą walkirią..
lesp = atlantyda
Postaram się coś jeszcze pomyśleć..

[altarpeter]

Faktycznie, słyszałem gdzieś, że golemy występowały w legendach żydowskich.

Z "Piramidami" jest taki problem, że tam jest sporo nawiązań do samej kultury i zwyczajów starożytnego Egiptu (i Grecji), ale w sumie niewiele do mitologii (może poza bogami)

[P.S.Ron]

w "Czarodzicielstwie" - Kreozot = Midas

Kreozot to raczej przysłowiowy Krezus (czyli bajońsko bogaty gość)
Nawiązując jeszcze do mitologii greckiej Lodowi Giganci przypominają jako żywo Gigantów z mitologii greckiej - http://pl.wikipedia.org/wiki/Gigant
Też walczyli z bogami i też przegrali.

[Karkasonne]

"Eryk" - historia wojny trojańskiej (np. Helena)

W "Piramidach" motyw wojny trojańskiej poszedł znacznie dalej, właściwie opisano ją całą (oczywiście po swojemu).

"Pomniejsze bóstwa" - występują odpowiednicy bogów Olimpijskich

W ogóle bogowie Dysku są do nich podobni, to nie kwestia jednej książki. Mieszkają na najwyższej górze, mieszają się w sprawy śmiertelników, kłócą między sobą. Są ludzcy.

Śmierć - np. Hades w mitolgii greckiej

Uzasadnij, bo nie widzę związku.

Pimpuś - Pegaz

J/w

Trolle - olbrzymy z mitologii skandynawskiej

J/w - trolle to po prostu trolle, które też są w mitologii skandynawskiej.

wilkołaki - wilk Fenrir w mitach skandynawskich

W żaden sposób na znajduję nawiązania. To co wyżej.

Czy ktoś może wie, w jakiej mitologii pojawia się motyw świata, jako obiektu niesionego na grzbiecie żółwia? Jestem pewien, że w jakiejś występuję, ale nie wiem, w której (indyjskiej?)

Tak, to mitologia indyjska, ale nie jestem ekspertem. W każdym razie ogół świata wygląda identycznie.

Hmm a kwestia golemów? Czy to nie jest odniesienie do wierzeń/legend/mitów żydowskimi?

W rzeczy samej.

W Ostatnim Bohaterze mamy odniesienie do mitologi nordyckiej - Walkirie. Podobnie w złodzieju czasu, żona Wojny jest byłą walkirią..

Zdaje się, że nie tylko w "Ostatnim Bohaterze" (którego nie czytałem, a motyw u Pratchetta kojarzę).

Ode mnie:

"Piramidy" są w nawiązania przebogate.
Egipt - wędrówka zmarłych, bogowie, pochodzenie faraona od bogów.
Grecja - wojna trojańska jak już wspomniałem.
Bliski Wschód - motyw Arki, ale nie radziłbym go przytaczać na prezentacji

Panie i Panowie - Smoki! są w niejednej książce ("Straż! Straż!" i reszta). Mówię o takich konkretnych smokach, bo smoki bagienne są mało mityczne.
Jednorożec - bodajże w "Wyprawie czarownic" lub też "Trzech Wiedźmach" - motyw jednorożca, który pozwoli się złapać jedynie dziewicy.
"Pomniejsze bóstwa" - czy pobyt Bruty na pustyni zmagający się z podszeptami nie przypomina Jezusa, który bronił się przed zakusami szatana? No ale to nie mit, fakt...
"Ciekawe czasy" - rozmowa Srebrnej Ordy przed bitwą o tym, w co który z nich wierzy. Radzę dokładnie przeanalizować, wiele nawiązań do Skandynawii i jej wizji końca świata.
Również w powyższym znajduje się ciekawy proces wymyślania mitów poczekaniu - gdy kilkadziesiąt tysięcy żołnierzy obawia się Srebrnej Ordy, wymyślają na poczekaniu mit o Pięciu Starcach.
Jeśli chcesz urozmaicić to o o inne odcienie kulturowe, przeszukaj fragmentów o Indianach w "Eryku".

Tyle na razie, jak coś jeszcze wydumam to przeleję tutaj.
To jest temat na pracę magisterską a nie krótką prezentację. Coś pięknego.

[Alsvithe]

I mi się jeszcze jedno przypomina - Wolni Ciutludzie i ich wizja raju - czegoś na kształt Walhalii, gdzie ofc pod dostatkiem wrogów do pobicia, piwa do wypicia itd itd...

[Karkasonne]

O, przecież w "Zimistrzu" jest calutki Hades jak malowanie!

[altarpeter]

Faktycznie, jakby się zastanowić, to Hades ma niewiele wspólnego ze Śmiercią (oczywiście poza samym faktem, że obie postacie są odpowiedzialne za sprawy związane ze śmiercią). Ale może dałoby się porównać Śmierć do Harona, jako kogoś, kto przenosi zmarłych na drugi świat?

Co do trolli i wilkołaków, to się nie zgadzam, że to nie jest nawiązanie do mitów. Oczywiście nie jest to nawiązanie bezpośrednie, ale w ogóle takie postacie jak trolle, krasnoludy, elfy itd. występujące w fantasy, swój archetyp mają właśnie w mitach. U Pratchetta te postacie są (tak jak wszystko) odpowiednio zmodyfikowane i ośmieszone.

[Karkasonne]

Ale może dałoby się porównać Śmierć do Harona, jako kogoś, kto przenosi zmarłych na drugi świat?

Patrz post wyżej. W "Zimistrzu" jest takowy CHaron przewożący zmarłych i nie trzeba niczego naciągać.

Co do trolli i wilkołaków, to się nie zgadzam, że to nie jest nawiązanie do mitów.

Zgadzasz się czy nie, nie jest.

Oczywiście nie jest to nawiązanie bezpośrednie, ale w ogóle takie postacie jak trolle, krasnoludy, elfy itd. występujące w fantasy, swój archetyp mają właśnie w mitach.

Powtarzam - takie stwory w Skandynawii były odpowiednikiem naszych krasnoludków i strzyg, co wcale nie znaczy, że strzyga to postać mityczna. Takie postacie jak trolle to były po prostu trolle i nie ma po co szukać ich na siłę w mitach jako gigantów (tym bardziej, że trolle mieszkały w lasach i jaskiniach i co prawda były większe od ludzi, ale trzech pięter to one nie miały...). BTW, znasz jakiś mit o trollu?

A naciąganie wilkołaka do Fenrira to już w ogóle paranoja. Wilkołaki były znane na całym świecie, od Polski po Amerykę Północną. Podobnym tokiem myślenia możemy dojść do wniosku, że wszystkie smoki świata są odbiciem legendy o Smoku Wawelskim.

[P.S.Ron]

Może nie tyle nawiązanie do mitu co do tradycji biblijnej: Czterej Jeźdźcy Apokralipsy (np. w Czarodzicielstwie) to ... Czterej Jeźdźcy Apokalipsy z Apokalipsy św. Jana (Ap 6,1-8)
"I widziałem, a oto koń płowy, a tego, który siedział na nim, imię było Śmierć, a Otchłań mu towarzyszyła;" .
No tylko Pimpuś był zdaje się biały a nie płowy

[altarpeter]

Powtarzam - takie stwory w Skandynawii były odpowiednikiem naszych krasnoludków i strzyg, co wcale nie znaczy, że strzyga to postać mityczna. Takie postacie jak trolle to były po prostu trolle i nie ma po co szukać ich na siłę w mitach jako gigantów (tym bardziej, że trolle mieszkały w lasach i jaskiniach i co prawda były większe od ludzi, ale trzech pięter to one nie miały...). BTW, znasz jakiś mit o trollu?

A naciąganie wilkołaka do Fenrira to już w ogóle paranoja. Wilkołaki były znane na całym świecie, od Polski po Amerykę Północną. Podobnym tokiem myślenia możemy dojść do wniosku, że wszystkie smoki świata są odbiciem legendy o Smoku Wawelskim.

Może masz rację, ale zauważ, że w moim temacie są "związki", a nie "nawiązania" do mitów. To jest zasadnicza różnica. "Nawiązanie" jest celowe i jednokierunkowe, "związek" jest pojęciem o wiele ogólniejszym i obszerniejszym. Dlatego oczywiście nie można powiedzieć, że wszystkie smoki są nawiązaniem do legendy Smoka Wawelskiego, ale jak najbardziej można powiedzieć, że istnieje pewien związek między tymi legendami.

Tak przy okazji, dzięki za pomoc i szeroki odzew.

A może przypadkiem ktoś natrafił na jakąś pracę naukową analizującą dzieła Pratchetta? W bibliografii jest obowiązek wykazania literatury przedmiotu, zawsze dobrze jest, jak pojawi się tam jakaś mądra książka